Սննդակարգը շաքարային դիաբետի ժամանակ

Հարգելի խմբագրություն, ամուսինս 52 տարեկան է: Նախկինում երբեք գանգատ չի ունեցել, սակայն վերջին երեք տարում շատ է գիրացել, հիմնականում` որովայնի շրջանը, և արյան մեջ շաքար է հայտնաբերվել:

Հիմա խստորեն հետևում է բժշկի նշանակած սննդակարգին, խմում հաբերը, սակայն վստահ չեմ, որ այդպես երկար ժամանակ կշարունակվի, քանի որ, ելնելով աշխատանքի բնույթից, հաճախ ստիպված է լինում մասնակցել ճաշկերույթների: Ի՞նչ կարելի է անել:

Վարվառա, 50տ. ք. Երևան

Հիվանդն արդեն հասուն, գիտակից մարդ է, անհրաժեշտ է, որ տեղյակ լինի հիվանդության ընթացքին, բուժման ձևերին և հնարավոր բարդությունների կանխման եղանակներին: Նշված տվյալներից (52 տարեկանում հիվանդության սկիզբ, որովայնային ճարպակալման հաշվին քաշի ավելացում, հաբերի և ոչ թե ինսուլինի ընդունում) ենթադրում եմ, որ Ձեր ամուսինն ունի երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետ: Ցավում եմ, որ չեք նկարագրել, թե խոսքը կոնկրետ ինչ ՙխիստ սննդակարգի՚ մասին է, քանի որ հաճախ հիվանդն անտեղյակ լինելով` շատ սննդամթերքներից է հրաժարվում: Նման սննդակարգին իրոք շատ դժվար է հետևել, և Ձեր անհանգստությունը տեղին է, քանի որ Ձեր ամուսինը կարող է չդիմանալ նման խիստ կանոններին: Ի վերջո, ներկա կյանքը լի է սթրեսներով, և խիստ սահմանափակումները պահանջում են ավելորդ ջանք և ուժ, անհատը հոգնում, թուլանում է և խախտում  բոլոր խելամիտ կանոնները: Այնինչ այս հիվանդության ժամանակ առողջ և բուժիչ սննդակարգին պետք է հետևել ամբողջ կյանքի ընթացքում, ուստի անհրաժեշտ է, որ այն  լինի ռացիոնալ և հեշտ իրագործելի:

Շաքարային դիաբետի ժամանակ բուժական սննդակարգի հիմնական սկզբունքները, որոնք ոչ միայն հեշտ իրագործելի են հիվանդի, այլև ընդունելի ու օգտակար ընտանիքի մյուս անդամների համար` այսպիսին են:

Հավասարակշռված, ռացիոնալ սննդի ապահովում, այսինքն` օրգանիզմի նորմալ գործունեության համար անհրաժեշտ բազմազան սննդամթերքների և սննդարար նյութերի (սպիտակուցներ, վիտամիններ, ճարպեր, ածխաջրեր և հանքային նյութեր) օգտագործում: Օրաբաժնում պետք է լինեն հացահատիկային կուլտուրաներ, բանջարեղեն, մրգեր, կաթնամթերք, միս և մսամթերք, կարագ և ձեթ, բուսական և կենդանական յուղեր:

Սննդակարգի պահպանում: Օրվա ընթացքում պետք է սնվել 4-5 անգամ, առավոտյան անպայման նախաճաշել:

Ածխաջրերի սահմանափակում: Բացառվում են շաքարը և շաքար պարունակող սննդամթերքը (օրինակ` ջեմերը, մուրաբաները, շաքարով պատրաստած բնական հյութերը, պաղպաղակը, թխվածքը, գազավորված գունավոր ըմպելիքները): Գերադասելի են գլիկեմիկ ցածր ինդեքսով* և բջջանյութով հարուստ սննդամթերքը և ըմպելիքները, օրինակ` բանջարեղենը, կանաչեղենը, թեփով հարստացված, ամբողջական, չկեղևազտված ցորենի ալյուրից պատրաստված մակարոնեղենը, բաց շագանակագույն (ոչ սև) չողորկված բրինձը:

Օգտագործվող կենդանական ճարպի քանակի սահմանափակում: Մսի և թռչնամսի վրայից հեռացրեք նկատելի ճարպը, ընտրեք ցածր յուղայնությամբ միս և կաթնամթերք, կերակուր պատրաստելիս յուղն օգտագործեք չափավոր: Խորհուրդ ենք տալիս կարդալ պիտակի վրա զետեղված սննդային արժեքի վերաբերյալ տվյալները:

Սննդի պատրաստման խոհարարական կանոնների պահպանում: Սննդամթերքն օգտագործեք խաշած կամ եփած վիճակում: Հրաժարվեք ախորժակը լավացնող համեմունքներից:

Շաբաթը 2-3 օր հայտարարեք, այսպես կոչված` բեռնաթափման օրեր (ընդունեք ցածր կալորայնությամբ սնունդ` 600-800 կկալ): Դա նպատակահարմար է այն օրերին, երբ Ձեր ամուսինը նախորդ օրը մասնակցել է ճաշկերույթի, և բեռնաթափման օրը շատ ծանր աշխատանքային օր չէ:

Ալկոհոլի օգտագործման սահմանափակում, գերադասելի է բացառում:

Այս խորհուրդներն ընդունելի են ընտանիքի բոլոր անդամների համար:

Շաքարային դիաբետի ժամանակ սնունդը կարևոր է ոչ միայն որպես բուժման, այլև մի շարք բարդությունների կանխմանը նպաստող միջոց: Ճիշտ սննդակարգի շնորհիվ արյան մեջ նվազում է գլուկոզայի, գլիկոլիզացված հեմոգլոբինի, ցածր խտության լիպոպրոտեիդների մակարդակը: Այս խորհուրդներով առաջնորդվելու շնորհիվ նվազում է մարմնի քաշը, պակասում բուժման ընթացքում շաքարի մակարդակն իջեցնող դեղերի չափը, ընդհուպ մինչև դրանց ընդունման դադարեցումը:

* Ցուցանիշ է, որն արտացոլում է օրգանիզմում այս կամ այն մթերքի տրոհման և գլուկոզայի վերածման արագությունը: Որքան մթերքի տրոհումն արագ է ընթանում, այնքան դրա գլիկեմիկ ինդեքսը մեծ է:

Բադրիջանն ածպաջրատների փոքր պարունակության շնորհիվ շաքարային դիբետով հիվանդների և ավելորդ քաշի խնդիր ունեցողների համար լավագույն սննդամթերքներից է: 

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ